Επιστροφή στη κεντρική σελίδα

ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΣΗ

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ – ΙΣΧΙΑΛΓΙΑ

Τόσο η οσφυαλγία, όσο και η ισχιαλγία δεν είναι παθήσεις αλλά συμπτώματα που υποδηλώνουν λειτουργικές διαταραχές που οφείλονται σε κάποια αίτια.

Στην οσφυαλγία ο πηκτοειδής πυρήνας διολισθαίνει μέχρι την περιφέρεια του ινώδους δακτυλίου (ερεθισμός οσφυϊκού νεύρου) και ο πόνος εντοπίζεται κυρίως στην περιοχή της μέσης.

Στην ισχιαλγία ο πηκτοειδής πυρήνας φτάνει στην περιφέρεια του ινώδους δακτυλίου και πιέζει τη θήκη του δίσκου (ερεθισμός ισχιακού νεύρου). Η πίεση αυτή δημιουργεί ένα είδος δισκοκήλης, η οποία πιέζει την παρακείμενη ρίζα του νεύρου.

Οι πάσχοντες από ισχιαλγία παραπονιούνται για πόνο στο πίσω μέρος του μηρού και της γάμπας, πολλές φορές και στα δάκτυλα του ποδιού, κι όχι αποκλειστικά στην περιοχή της μέσης. Αυτό συμβαίνει γιατί το ισχιακό νεύρο διασχίζει σχεδόν ολόκληρο το πόδι, ξεκινώντας από το κατώτερο τμήμα της μέσης.

Συνδυασμός των δύο προηγούμενων περιπτώσεων είναι η «οσφυισχιαλγία», όπου ο πόνος εντοπίζεται άλλοτε στους γλουτούς ή στα πόδια κι άλλοτε στη μέση.

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ

Η δισκοκήλη (δισκοπάθεια ή κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου ή πρόπτωση μεσοσπονδύλιου δίσκου) είναι ένα πολύ συχνό επώδυνο σύνδρομο, που παρουσιάζεται συνήθως σε νεαρά και μέσης ηλικίας άτομα. Σε ήπιες μορφές ασκείται απλώς πίεση από τον πηκτοειδή πυρήνα στον ινώδη δακτύλιο κι από εκεί στους συνδέσμους και στα νεύρα, με αποτέλεσμα την πρόκληση πόνου στη μέση (οσφυαλγία). Σε αλλοιώσεις μέσης βαρύτητας, ο ινώδης δακτύλιος παθαίνει μερική ρήξη, μέσα στην οποία μπαίνει ένα μέρος του πηκτοειδή πυρήνα, με συνέπεια τη μεγαλύτερη προβολή του και πίεση στις ρίζες των νεύρων (οσφυϊσχιαλγία). Η προβολή αυτή γίνεται συνήθως προς τα πλάγια όπου ο ινώδης δακτύλιος είναι λιγότερο ισχυρός. Στις βαρύτερες περιπτώσεις αλλοίωσης του δίσκου, ο ινώδης δακτύλιος παθαίνει τέλεια ρήξη, ο πηκτοειδής πυρήνας μπαίνει μέσα στον νωτιαίο σωλήνα και προκαλείται πίεση της ρίζας του νεύρου, στο ίδιο ύψους με τη βλάβη ή χαμηλότερα. Σε αυτήν την περίπτωση προκαλείται οίδημα ή και φλεγμονή με αποτέλεσμα τον οξύ πόνο στις κινήσεις.

Η δισκοκήλη συμβαίνει κατά κανόνα στην οσφυϊκή μοίρα («μέση») και κυρίως στους σπονδύλους 05 και Ι1 (5ος οσφυϊκός - 1ος ιερός) και σπανιότερα στους Ο4 - Ο5.

Κύριο αίτιο της δισκοκήλης είναι οι βιοχημικές αλλοιώσεις που προκαλούνται στο μεσοσπονδύλιο δίσκο. Ο τραυματισμός θεωρείται πλέον το εκλυτικό αίτιο (δηλαδή η αφορμή για να συμβεί η δισκοκήλη).

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗ ΜΕΣΗ

Η τυπική εικόνα είναι χαρακτηριστική : Πόνος στη μέση, συνήθως ισχυρός, που αρχίζει ύστερα από μία απότομη κίνηση ή άρση κάποιου βάρους. Ο πόνος μπορεί να είναι τοπικός ή να αντανακλά στα πόδια. Συχνά επίσης ο πόνος ξεκινά «χωρίς αιτία» και χωρίς ιστορικό τραυματισμού. Άλλοτε πάλι ξεκινά από τη γάμπα ή το μηρό ή τους γοφούς κι επεκτείνεται στη μέση. Κατά την ιατρική εξέταση παρατηρείται συνήθως εξάλειψη της φυσιολογικής λόρδωσης της σπονδυλικής στήλης κι αντιαλγική σκολίωση (κλίση σώματος προς τη μία πλευρά λόγω του πόνου που νιώθουμε στην άλλη). Οι κινήσεις είναι περιορισμένες κι ο πάσχοντας δυσκολεύεται να σκύψει προς τα μπρος και προς τα πλάγια. Οι στροφικές κινήσεις της μέσης δεν προκαλούν, συνήθως, κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα πόνου. Παρατηρείται αυξημένη ευαισθησία στη μέση (προς τους γοφούς), πόνος αν πιεστούν οι γλουτοί και, συνηθέστατα, πόνος κι ευαισθησία στο ένα πόδι. Σε όλες τις περιπτώσεις υπάρχει μείωση της δύναμης και αδυναμία πραγματοποίησης συγκεκριμένων κινήσεων χωρίς πόνο. Ο πόνος επιδεινώνεται με τον βήχα ή το φτάρνισμα.

ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΕ ΟΞΕΙΑ ΚΡΙΣΗ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ ή ΙΣΧΙΑΛΓΙΑΣ

1.       Ξαπλώστε σε έναν πάγκο, σκληρό κρεβάτι ή εν ανάγκη στο πάτωμα (εφόσον έχει μοκέτα και δεν είναι παγωμένο).

2.       Ηρεμήστε στην πιο αναπαυτική για σας θέση (συνήθως ύπτια με λυγισμένα τα γόνατα).

3.       Αν υπάρχει η δυνατότητα, χρησιμοποιείστε θερμοφόρα (όχι πολλή ζεστή) για να μειώσετε το μυϊκό σπασμό. Τα ζεστά επιθέματα κάνουν πιο ελαστικά τα μαλακά μόρια κι ανακουφίζουν από τον πόνο.

Συνίσταται :

  ·         Άμεση ειδοποίηση ορθοπεδικού ιατρού.

·         Τέλεια ανάπαυση σε σκληρό κρεβάτι.

·         Στην ύπτια στάση να παίρνετε τη στάση της «κοιμωμένης του Χαλεπά».

·         Στην πλάγια στάση να κάμπτετε τα πόδια προς την κοιλιά.

·         Η πρηνής κατάκλιση (μπρούμυτα) θα πρέπει να αποφεύγεται.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΜΕΣΑ - ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΜΕΣΗΣ

Η θεραπεία οποιουδήποτε προβλήματος στη μέση, προϋποθέτει τον εντοπισμό των αιτιών. Αφού εξακριβωθούν τα αίτια, η θεραπεία πρέπει να είναι απόλυτα εξατομικευμένη, ανάλογα με τα αίτια που  προκάλεσαν το πρόβλημα, την ηλικία, την προδιάθεση, τον αριθμό των προηγηθέντων παρόμοιων προβλημάτων, το επάγγελμα και τις καθημερινές δραστηριότητες. Η θεραπεία διακρίνεται σε συντηρητική και σε χειρουργική (στις βαρύτερες περιπτώσεις ή όπου η συντηρητική θεραπεία έχει αποτύχει).

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η χειρουργική επέμβαση είναι αναπόφευχτη σε ορισμένες βαριές περιπτώσεις. Χειρουργική θεραπεία χρειάζονται όσοι:

·         Ακολούθησαν συντηρητική θεραπεία για δύο μήνες που δεν απέδωσε.

·         Οι ασθενείς που έχουν επανειλημμένες υποτροπές.

·         Σε κεντρική μαζική πρόπτωση που συνοδεύεται από ορθοκυστικές διαταραχές (σύνδρομο ιππούριδας).

·         Όταν η οξεία φάση του προβλήματος συνοδεύεται από σοβαρά νευρολογικά φαινόμενα (π.χ. αδυναμία άσκησης ελέγχου στα πόδια και κυρίως στα πέλματα).

Συνήθως με την εγχείρηση αφαιρείται ο πηκτοειδής πυρήνας που προβάλλει κι έτσι αποσυμπιέζεται η αντίστοιχη ρίζα. Η εγχείρηση έχει ικανοποιητικά αποτελέσματα εφόσον γίνει σωστά και με την προϋπόθεση ότι ο ασθενής θα ακολουθήσει «ευλαβικά» το ειδικό πρόγραμμα μετεγχειρητικής αποκατάστασης (φυσιοθεραπεία, κινησιοθεραπεία, ειδική γυμναστική, αποφυγή βλαπτικών στάσεων και συνηθειών).

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η συντηρητική θεραπεία συνίσταται στην πλειονότητα των περιπτώσεων. Το βασικότερο  πρόβλημά της είναι ότι πολλές φορές η κατάσταση υποτροπιάζει και, ίσως, στο τέλος, χρειαστεί και χειρουργική επέμβαση. Η συντηρητική θεραπεία γίνεται με συνδυαστικό τρόπο και μέσα, παρόμοια με αυτά που χρησιμοποιούνται για την αποκατάσταση μετά από χειρουργική επέμβαση. Συνήθως περιλαμβάνει :

·         Φάρμακα : Για ορισμένες ημέρες ο ασθενής λαμβάνει αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη σε συνδυασμό με τοπικές αλοιφές ή θερμοφόρες που μειώνουν τον τοπικό σπασμό. Τα φάρμακα αυτά (απολύτως αναγκαία στις περισσότερες περιπτώσεις) μπορούν να προκαλέσουν  προβλήματα στο γαστρεντερικό σύστημα. Η χρήση τους θα πρέπει να συνδυάζεται με την κατάλληλη διατροφή.

·         Κατάκλιση : Η ανάπαυση παίζει σημαντικό ρόλο. Η παρατεταμένη όμως ανάπαυση μπορεί να δημιουργήσει μυϊκή ατροφία, φοβίες και ψυχολογικά προβλήματα που, τελικά, δυσκολεύουν τη σωστή αποθεραπεία κι αυξάνουν το χρονικό διάστημα που απαιτείται για ανάρρωση. Τέλεια κατάκλιση πρέπει να γίνεται μόνον όταν ο πόνος είναι οξύς. Όταν ο πόνος είναι ελαφρύς συνίσταται οι αναπνευστικές ασκήσεις και το ελαφρύ περπάτημα αλλά όχι η ορθοστασία, ή η άσκοπη και υπερβολική κούραση.

·         Ζώνη μέσης: Είναι απαραίτητη αλλά μόνον για μικρό χρονικό διάστημα στα νεαρά άτομα και για λίγο περισσότερο διάστημα στα ηλικιωμένα άτομα. Να φοράτε την ειδική ορθοπεδική ζώνη μέσης μόνον για όσο καιρό σας συστήσει ο ιατρός σας. Να την βγάζετε όταν ξεκουράζεστε. Η καθημερινή, μακροχρόνια, χρήση της, μπορεί να προκαλέσει αδυναμία (ατροφία) στους κοιλιακούς και ραχιαίους μύες.

·         Φυσικοθεραπεία – Κινησιοθεραπεία : Είναι χρήσιμα σε κάθε περίπτωση. Βοηθούν στη μείωση του πόνου, στη βελτίωση της κινητικότητας και της δύναμης και στην σωστή αντίληψη της μηχανικής συμπεριφοράς της σπονδυλικής στήλης στις διάφορες στάσεις και κινήσεις.

·         Λειτουργική επανεκπαίδευση : Η ειδική αυτή «εκπαίδευση» περιλαμβάνει την εκμάθηση ασφαλών στάσεων και τεχνικών (σωστού τρόπου στάσης, καθίσματος, κίνησης κι άρσης αντικειμένων στην καθημερινή ζωή) και αποβλέπει στο να συμβάλει στην αυτογνωσία της κατάστασης, να περιορίσει τους πόνους και  να μειώσει τις πιθανότητες υποτροπής. Οι συμβουλές και οι τεχνικές που χρησιμοποιούνται είναι οι ίδιες με αυτές για την πρόληψη των προβλημάτων στη μέση κι αναπτύχθηκαν διεξοδικά στις προηγούμενες σελίδες.

·         Ελάττωση βάρους – Δίαιτα : Στα υπέρβαρα άτομα η μείωση του σωματικού βάρους προκαλεί άμεση ανακούφιση των πόνων. Με τη μείωση του σωματικού βάρους ελαττώνεται η πίεση στους μεσοσπονδύλιους δίσκους και η παραμόρφωση (λόγω του αυξημένου βάρους) των δομών της σπονδυλικής στήλης, με αποτέλεσμα να μειώνεται ο μηχανικός ερεθισμός των σπονδύλων και ο πάσχοντας να ανακουφίζεται από τους πόνους. Αν είστε υπέρβαρος, θα βελτιώσετε σημαντικά την κατάστασή σας χάνοντας κιλά. Ακόμα και μόνον η ελάττωση του σωματικού βάρους, επιφέρει γρήγορα και θεαματικά αποτελέσματα στο 50% των περιπτώσεων.

·         Αποφυγή άρσεως βαρών : Η άρση βαρών (όχι μόνον των γυμναστικών αλλά και των διαφόρων αντικειμένων που «σηκώνουμε» κατά την καθημερινή μας ζωή) απαγορεύεται μέχρι να σταθεροποιηθεί η κατάσταση, για να αποφευχθεί ο κίνδυνος υποτροπής. Μετά την ενδυνάμωση κοιλιακών και ραχιαίων υπάρχουν ειδικοί τρόποι κι ειδικές ασκήσεις με βάρη που όχι μόνον δεν βλάπτουν, αλλά ισχυροποιούν ακόμα περισσότερο το σώμα κι ειδικά τη μέση. Όταν πρέπει να σηκώσετε αντικείμενα από το έδαφος, χρησιμοποιήστε ζώνη για τη μέση, λυγίστε τα πόδια, διατηρήστε τη πλάτη ευθειασμένη και σηκώστε το βάρος κοντά κι όχι μακριά από το σώμα. Το οποιοδήποτε βάρος πρέπει να σηκώνεται με κάμψη των γονάτων κι όχι της μέσης.

·         Ιαματικά λουτρά - Γυμναστική στην πισίνα : Και τα δύο συστήνονται ανεπιφύλακτα. Ειδικά η γυμναστική στην πισίνα και το κολύμπι είναι πολύ ασφαλή γιατί το σωματικό βάρος στο νερό «μειώνεται» λόγω της άνωσης.

·         Ειδική γυμναστική : Η ειδική γυμναστική έχει ως στόχο την ισχυροποίηση του μυϊκού συστήματος και τη βελτίωση της κινητικότητας της σπονδυλικής στήλης. Nα ασκείστε τακτικά και συστηματικά, αποφεύγοντας τις υπερβολές. Η άσκηση θα πρέπει να είναι ελαφριά, με μέτρο, κάτω από συνθήκες ασφαλείας, και το πρόγραμμά της να εκπονηθεί μετά από συνεργασία του γυμναστή με τον προσωπικό σας ιατρό.

·         Αποφυγή περιττών επιβαρύνσεων κι άσκοπης κούρασης : Αποφύγετε τα πολύωρα ταξίδια χωρίς ενδιάμεσες στάσεις, το περπάτημα σε ανώμαλο δρόμο ή ανηφόρα, το τζόκινγκ σε τσιμέντο ή άσφαλτο ή ανώμαλο δρόμο, τα έντονα σπορ, τα σπορ με βίαιες επαφές και το ανεβοκατέβασμα σκάλας. Αν κάνετε παρατεταμένες σωματικές δραστηριότητες, μην φοράτε τακούνια, φορέστε ίσια παπούτσια, αποφύγετε την υγρασία και τα ρεύματα αέρος και φοράτε πάντα στεγνά ρούχα.

·         Σεξουαλικές πρακτικές : Κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής ο πόνος «σκεπάζεται» κι αυτό μπορεί να προκαλέσει επιβαρύνσεις και προβλήματα που δεν γίνονται αμέσως αντιληπτά. Εφαρμόστε στάσεις και τεχνικές που δεν σας επιβαρύνουν ιδιαίτερα και δεν προκαλούν πόνο.

·         Εναλλακτικές μέθοδοι θεραπείας : Ο βελονισμός, η χειροπρακτική και το μασάζ, μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά το πρόβλημα, αρκεί να χρησιμοποιηθούν ως μέρος ενός ευρύτερου προγράμματος αποκατάστασης και πρόληψης της υποτροπής κι όχι μόνα τους ως αποκλειστικό μέσο θεραπείας.

ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΜΕΣΗΣ

ΚΑΝΟΝΑΣ

Κάθε ασθενής με πρόβλημα στη μέση είναι ένας διαφορετικός ασθενής και κάθε πρόβλημα στη μέση είναι ένα διαφορετικό πρόβλημα που πρέπει να βρει την εξατομικευμένη λύση του. 

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ

Η αποκατάσταση θα πρέπει να γίνεται πάντα με τη συνεργασία του θεράποντος ιατρού,  του αρμόδιου φυσιοθεραπευτή και του κατάλληλα εκπαιδευμένου γυμναστή. Σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις, η ψυχολογική υποστήριξη κρίνεται απαραίτητη. Τα αποτελέσματα της γυμναστικής μεγιστοποιούνται με την κατάλληλη λειτουργική επανεκπαίδευση.